Een paar dagen geleden kwam er opvallend nieuws naar buiten. De Nederlandsche Bank (DNB) heeft een deel van het Nederlandse goud dat in New York en Ottawa lag opgeslagen, naar Londen verplaatst.

Op het eerste gezicht lijkt dat misschien niet zo interessant. Goud blijft immers goud, of het nu in New York, Londen of Nederland ligt. Toch zit er een interessante gedachte achter deze verhuizing.

DNB wil de crisisparaatheid verbeteren. Het goud moet in een ernstige crisissituatie sneller inzetbaar zijn. Daarnaast wil DNB de risico’s beter spreiden door het goud evenwichtiger over Nederland, Noord-Amerika en het Verenigd Koninkrijk te verdelen.

Lees het volledige bericht van DNB

En juist dat vind ik interessant. DNB kijkt hier namelijk op een heel andere manier naar goud dan iemand die goud koopt als belegging.

Waarom verplaatst DNB het Nederlandse goud?

Nederland heeft een enorme goudvoorraad. Eind 2025 bezat DNB 612,4 ton goud met een waarde van ongeveer €72,2 miljard.

Dat goud ligt niet allemaal op één plek. Een deel ligt in het DNB Cashcentrum in Zeist en de rest bij centrale banken in het Verenigd Koninkrijk, Canada en de Verenigde Staten.

DNB heeft tussen maart en augustus 2026 ongeveer 86 ton goud verplaatst. Daarmee is de verdeling veranderd.

Na de verhuizing ligt:

• 30,8% in Nederland;
• 32,1% in Londen;
• 18,5% in New York;
• 18,5% in Ottawa.

Vooral Londen is daarbij belangrijk. De goudmarkt in Londen is de grootste en belangrijkste markt voor fysiek goud ter wereld. Goud dat daar aan de internationale handelsstandaarden voldoet, kan volgens DNB daardoor relatief snel worden ingezet.

Het goud in New York en Ottawa is volgens DNB minder direct inzetbaar.

Gaat DNB ervan uit dat er een crisis aankomt?

Nee. Tenminste, dat zegt DNB zelf nadrukkelijk niet.

DNB-president Olaf Sleijpen zegt dat DNB ervan uitgaat dat het goud nooit hoeft te worden ingezet. Tegelijkertijd vindt de centrale bank het wel noodzakelijk om de weerbaarheid en paraatheid te verbeteren.

Dat klinkt misschien tegenstrijdig, maar eigenlijk is het heel logisch. Je hoeft geen brand te verwachten om een brandblusser in huis te hebben.

Hetzelfde principe geldt hier. DNB bereidt zich voor op een situatie waarvan ze hoopt dat die nooit ontstaat.

De aanleiding is volgens DNB de toenemende geopolitieke onrust. Het goud moet in een ernstige crisis snel inzetbaar zijn.

Waarom is de plek waar goud ligt eigenlijk belangrijk?

Dit is misschien wel het interessantste onderdeel van het hele verhaal.

Wanneer je zelf een goudbaar bezit, denk je waarschijnlijk vooral aan de waarde ervan. Als de goudprijs stijgt, wordt je goud meer waard. Daalt de goudprijs, dan gebeurt het tegenovergestelde.

Voor DNB ligt dat anders. DNB bezit goud niet omdat het verwacht dat de goudprijs volgend jaar hoger staat. Het goud maakt onderdeel uit van de officiële reserves van de centrale bank.

Daarbij heeft goud volgens DNB een andere functie: het kan dienen als vertrouwensanker en bescherming tegen extreme systeemrisico’s.

En dan wordt de locatie ineens belangrijk. Want wat heb je aan een bezit als je het op het moment dat je het nodig hebt niet snel kunt gebruiken? Dat is precies het risico waar DNB nu naar kijkt.

Bijna 59 ton goud is helemaal niet verhuisd

De verhuizing klinkt misschien alsof er vrachtwagens vol goudbaren van New York naar Londen zijn gereden. Dat is niet helemaal wat er is gebeurd.

DNB heeft de verhuizing op twee manieren uitgevoerd.

Bijna 59 ton goud is in New York verkocht. Vervolgens is in Londen goud gekocht dat voldoet aan de internationale handelsstandaarden.

Daarnaast is ruim 27 ton goud fysiek verplaatst vanuit de Verenigde Staten en Canada naar Zeist. Een vergelijkbare hoeveelheid goud is vervolgens vanuit Zeist naar Londen gebracht.

Door beide methodes te combineren hoefde niet al het goud fysiek over grote afstanden te worden vervoerd. Ook hoefden bestaande goudbaren niet onnodig te worden omgesmolten.

Volgens DNB was deze aanpak efficiënter en kostenbewuster en konden tegelijkertijd verschillende manieren van goud verplaatsen worden getest. Dat laatste kan volgens de centrale bank ook nuttig zijn wanneer er in een toekomstige crisis opnieuw goud moet worden verplaatst.

Kunnen landen waar jouw goud ligt het als drukmiddel gebruiken?

Daar zit een interessante, maar ook ingewikkelde gedachte achter.

Als een land jouw goud bewaart, ben je afhankelijk van dat land voor de toegang tot dat goud. In normale omstandigheden hoeft dat geen probleem te zijn. Maar een crisis kan ervoor zorgen dat normale verhoudingen veranderen.

Geopolitieke spanningen kunnen bijvoorbeeld leiden tot sancties, handelsbeperkingen of andere maatregelen waardoor financiële transacties moeilijker worden.

Daarom is het vanuit risicobeheer niet vreemd om je reserves over verschillende landen en locaties te spreiden.

DNB doet dat overigens al lange tijd. De Nederlandse goudvoorraad lag ook vóór deze verhuizing verspreid over Nederland, de Verenigde Staten, Canada en het Verenigd Koninkrijk. De recente verhuizing maakt die spreiding volgens DNB evenwichtiger.

Het is dus niet zo dat DNB nu ineens ontdekt heeft dat het riskant is om goud in het buitenland te bewaren. De centrale bank probeert vooral verschillende risico’s tegen elkaar af te wegen.

Wat gebeurde er in 1971?

De gedachte dat een land in uitzonderlijke omstandigheden moeite kan hebben om zijn goud terug te krijgen, is overigens niet helemaal theoretisch.

In 1971 ontstond er grote spanning rondom het internationale monetaire systeem en de goudreserves van centrale banken. Verschillende landen wilden hun goud uit de Verenigde Staten terughalen.

Dat maakt de geschiedenis interessant, maar het is ook belangrijk om niet te doen alsof de situatie van 1971 één-op-één vergelijkbaar is met de huidige situatie.

De wereldwijde financiële structuur, de rol van de dollar en de manier waarop centrale banken met hun reserves omgaan zijn sindsdien sterk veranderd.

Toch blijft één gedachte overeind: bezit en toegang tot bezit zijn niet altijd hetzelfde.

En dat is precies de reden waarom ik de verhuizing van DNB interessant vind.

Kun je hier als particulier iets van leren?

De vraag is natuurlijk of je als particulier iets met deze gedachte kunt.

Zelf beleg ik ook in goud. Daardoor kijk ik hier, zoals altijd, met een gekleurde bril naar. Ik beleg sinds 2020 in goud via GoldRepublic.

Ik heb eerder uitgebreid geschreven over de voor- en nadelen van beleggen in goud en andere edelmetalen. Lees hier mijn artikel over beleggen in goud en andere edelmetalen.

Maar ik vind het belangrijk om één onderscheid te maken. DNB koopt en bewaart goud niet om dezelfde reden als jij of ik dat zouden kunnen doen.

Goud als risicodemper

Je zou goud kunnen zien als een risicodemper binnen een bredere vermogensverdeling.

Historisch gezien heeft goud tijdens sommige perioden van financiële en geopolitieke stress anders gereageerd dan bijvoorbeeld aandelen. Daardoor kan goud in een portefeuille een andere functie hebben dan aandelen of obligaties.

Maar dat betekent niet dat goud automatisch stijgt zodra er een crisis uitbreekt.

Ook goud kan flink in waarde dalen. En niemand weet vooraf hoe goud zich tijdens de volgende crisis zal gedragen.

Dat is misschien wel het belangrijkste om te onthouden. Een belegging wordt niet automatisch veilig omdat centrale banken er ook een bepaalde waarde aan toekennen.

DNB kijkt naar goud vanuit het perspectief van reserves, systeemrisico en crisisparaatheid. Als particulier kijk je waarschijnlijk eerder naar rendement, spreiding en bescherming van je vermogen.

Dat zijn verschillende perspectieven.

Waarom zou je als particulier dan überhaupt goud bezitten?

Dat is uiteindelijk een persoonlijke keuze.

Voor mij is het interessante aan goud niet dat ik verwacht dat de prijs ieder jaar stijgt. Ik zie het vooral als een andere categorie binnen mijn vermogen.

Aandelen vertegenwoordigen bedrijven. Geld op een spaarrekening is een vordering op een bank. Obligaties zijn leningen. Goud is weer iets anders.

Juist die verschillen kunnen interessant zijn wanneer je nadenkt over spreiding.

Maar daar staat ook iets tegenover.

Goud levert geen rente of dividend op. De prijs kan sterk schommelen en je weet niet wanneer een belegging in goud daadwerkelijk bescherming biedt.

Daarom zou ik goud ook niet zien als vervanging van sparen of beleggen in aandelen, maar hooguit als één mogelijke aanvulling daarop.

En natuurlijk alleen met geld dat je kunt missen.

Wat ik vooral interessant vind aan de verhuizing van DNB

Voor mij gaat dit nieuws uiteindelijk niet eens echt over goud.

Het gaat over risico.

DNB heeft ruim €72 miljard aan goud. De centrale bank vraagt zich niet alleen af hoeveel dat goud waard is, maar ook:

Waar ligt het?

Hoe snel kunnen we erbij?

Kunnen we het in een crisissituatie inzetten?

Hoe afhankelijk zijn we van één land of één locatie?

Dat vind ik een interessante manier om naar vermogen te kijken.

We kijken bij beleggen vaak naar rendement. Soms naar risico. Maar er is nog een derde vraag die minstens zo interessant kan zijn:

Kun je bij je bezit wanneer je het nodig hebt?

DNB lijkt die vraag in ieder geval serieus te nemen.

Of je daar als particulier dezelfde conclusie uit moet trekken en ook goud zou moeten bezitten, is een heel andere vraag. Daar is geen universeel antwoord op.

Ik vind het in ieder geval opvallend dat een centrale bank met ruim €72 miljard aan goud niet bezig is met de vraag hoeveel rendement het goud volgend jaar oplevert, maar met de vraag hoe bruikbaar het bezit blijft wanneer de omstandigheden echt veranderen.